Војаџер 1 се приближува до оддалеченост од еден светлосен ден од Земјата

0
На 18 ноември 2026 година, вселенското летало Војаџер 1 ќе достигне оддалеченост од еден светлосен ден од Земјата. Тоа значи дека сигналот испратен од Земјата ќе патува цели 24 часа до леталото, а одговорот ќе пристигне по уште толку време. Станува збор за нов историски момент во речиси петдецениското патување на една од најуспешните вселенски мисии во историјата.

Лансирано на 5 септември 1977 година, Војаџер 1 се движи низ вселената со брзина од околу 61.000 километри на час. На 18 ноември, во 10:16 часот по универзално време (УТ), се очекува да биде оддалечено приближно 25,9 милијарди километри од Земјата. Тоа е растојанието што светлината го поминува за 24 часа, но на леталото му беа потребни повеќе од 49 години за да го достигне.

Уметничка илустрација на леталото Војаџер 1 во вселената (NASA/JPL-Caltech)

Овој јубилеј има и практично значење за комуникацијата со леталото. На оваа оддалеченост, секоја команда испратена од Земјата ќе патува приближно еден ден, а за да се добие одговор ќе биде потребен уште еден ден. Така, едноставната размена на пораки со Војаџер 1 веќе трае околу 48 часа.

Првичната задача на мисијата била да ги истражи Јупитер и Сатурн. Војаџер 1 прелета покрај Јупитер во 1979 година, а покрај Сатурн во 1980 година, испраќајќи фотографии и научни податоци што значително го проширија нашето познавање за овие планети и нивните месечини.

Но, мисијата не завршила со тоа. Леталото продолжило кон надворешните делови на Сончевиот Систем, а во август 2012 година ја преминало хелиопаузата и навлегло во меѓуѕвездениот простор. Со тоа станало првото човечко летало што стигнало до оваа област. Неговиот близнак, Војаџер 2, ја преминал хелиопаузата во 2018 година. Двете летала се единствените човечки објекти што досега работеле надвор од хелиосферата, огромниот простор под влијание на сончевиот ветер и магнетното поле на Сонцето.

Положбата на двете летала Војаџер во однос на хелиосферата и нивното патување кон меѓуѕвездениот простор. (НАСА)

И покрај неверојатното времетраење на мисијата, изворот на енергија на Војаџер 1 постепено се исцрпува. Леталото користи радиоизотопски термоелектричен генератор кој произведува електрична енергија од топлината што се ослободува при распаѓањето на плутониумот-238. За да ја продолжи работата што е можно подолго, НАСА постепено исклучува дел од научните инструменти и другите системи.

Во моментов, останатите активни научни инструменти се магнетометарот, кој го мери магнетното поле, и системот за набљудување на плазмените бранови, кој ги регистрира електромагнетните осцилации во меѓуѕвездениот простор. НАСА се надева дека леталото ќе може да испраќа податоци до Земјата и во почетокот на 2030-тите години.

Златната плоча што се наоѓа на двете летала Војаџер содржи звуци, музика, фотографии и поздрави од Земјата на повеќе од 50 јазици. (НАСА)

Но, Војаџер 1 и Војаџер 2 носат нешто што ја надминува нивната научна мисија. На нив се поставени познатите Златни плочи, изработени од бакар обложен со злато, наменети како порака за евентуални вонземски цивилизации.

На плочите се снимени поздрави на повеќе од 50 јазици, звуци од природата, музички дела, фотографии и информации за Земјата и човештвото. Меѓу музичките композиции се наоѓаат дела од Бетовен, но и песната „Џони Б. Гуд“ на Чак Бери. Посебна шема прикажува положби на пулсарите, со чија помош евентуалните пронаоѓачи би можеле да ја одредат положбата на Земјата во галаксијата.

Пораката што ја придружува Златната плоча била подготвена во времето на американскиот претседател Џими Картер, кој во 1977 година ја истакнал надежта дека овие записи ќе претставуваат сведоштво за човечката цивилизација и нејзината желба да воспостави контакт со други цивилизации во Вселената.

Иако еден ден Војаџер 1 ќе престане да комуницира со Земјата, неговото патување ќе продолжи. Малото летало ќе продолжи да се движи низ меѓуѕвездениот простор, носејќи ја со себе пораката за светот од кој потекнува.

Растојанието од еден светлосен ден е уште еден потсетник колку далеку може да стигне човечката технологија и колку долго може да трае нашето истражување на Вселената.

Извор: sciencealert.com

Сподели.