Новите анализи на примероците од астероидот Бену, донесени на Земјата со мисијата OSIRIS REx, продолжуваат да ги откриваат најдлабоките тајни за раниот Сончев систем. Три нови научни истражувања објавени во списанијата Nature Geoscience и Nature Astronomy покажуваат дека овој мал астероид содржи изненадувачки разновидни и сложени материјали: био есенцијални шеќери, необичен органски материјал со гумаста структура и неочекувано висока концентрација на прашина создадена во експлозии на супернови. Овие резултати потврдуваат колку значајни се древните астероиди за разбирањето на градбените блокови на животот и за процесите од кои го наследивме хемискиот состав на денешната Земја.
Молекули како рибоза и глукоза пронајдени во примероците од Бену. Овие шеќери се важни градбени елементи во биологијата и нивното откритие покажува дека основните компоненти за животот биле распространети уште во најраниот Сончев систем.
Шеќери важни за биологијата
Анализите на примероците открија два типа шеќери: рибоза и глукоза. Рибозата е биолошки клучна бидејќи е составен дел од РНА, молекулата што носи информации и овозможува базични биохемиски реакции. Глукозата е основен извор на енергија за живите организми, а нејзиното откривање во материјал стар повеќе од четири и пол милијарди години укажува дека примитивните градбени елементи на животот постоеле и во најраното планетарно опкружување.
Откритието е особено значајно бидејќи во примероците не е пронајдена дезоксирибоза, шеќерот што се наоѓа во ДНА. Тоа упатува дека во раните фази на Сончевиот систем рибозата можеби била поприсутна и поважна од другите шеќери, што дополнително ја засилува идејата за таканаречениот РНА свет, според кој првите биолошки системи се засновале токму на РНА.
Овие резултати се надоврзуваат на претходните откритија на нуклеобази, фосфати и аминокиселини во истите примероци. Заедно, сите овие компоненти покажуваат дека основните молекули неопходни за животот биле широко распространети меѓу астероидите од кои подоцна се формирала Земјата.
Откриена мистериозна прастара „гума“
Второто истражување донесе уште поголемо изненадување. Научниците идентификуваа необичен органски материјал кој досега не бил виден во астероидни или метеоритни примероци. Материјалот има структура слична на гума или многу меко пластично соединение. Составен е од сложени молекуларни синџири богати со азот и кислород.
Според анализите, овој материјал најверојатно се формирал кога матичното тело на Бену било сè уште младо и се загревало поради природното радиоактивно распаѓање. Во тие услови се создале соединенија како карбамат, кои со текот на времето полимеризирале, формирајќи поголеми и поотпорни молекули. Овој процес се случил пред да постојат течни води на астероидот, поради што материјалот останал зачуван милијарди години.
Микроскопски дел од астероидот Бену со слоеви од органски материјал со гумаста структура. Овој древен материјал е формиран пред повеќе од четири и пол милијарди години.
Научниците го опишуваат како транспарентен, флексибилен и подложен на стврднување кога е изложен на зрачење. Иако хемиски е различен од полиуретан, со него има слични функционални групи, што го прави речиси некаква природна „вселенска пластика“. Ова откритие е важно затоа што покажува дека уште на самиот почеток на Сончевиот систем можеле да се создаваат сложени органски структури кои подоцна би можеле да придонесат за развојот на биолошките молекули.
Прашина од супернови скриена во Бену
Третата студија ги анализираше пресоларните зрна во примероците, честички што се формирале во ѕвезди постари од нашето Сонце. Изненадувачки, Бену содржи околу шест пати повеќе супернова прашина од било кој друг досега проучен астероиден материјал. Ова упатува дека матичното тело на Бену се формирало во регион од прото планетарниот диск богат со материјал исфрлен од експлодирачки ѕвезди.
Уметничка визуелизација на OSIRIS REx за време на спуштањето кон површината на Бену. Мисијата донесе на Земјата повеќе од сто грама древен материјал за научно проучување.
Дополнително, примероците покажуваат дека иако дел од астероидот бил значително изменет под влијание на течности, сепак постојат мали „џебови“ на неизмениет материјал. Тие зачувуваат органски соединенија и кревки силикатни зрна кои инаку лесно се уништуваат во присуство на вода. Ова укажува дека матичниот астероид имал сложена историја и содржел делови што останале недопрени од геолошки процеси.
Зошто овие откритија се важни
Примероците од Бену претставуваат времеплов кон периодот кога се формирале првите цврсти тела во Сончевиот систем. Присуството на био есенцијални молекули, заедно со сложени органски полимери и материјал од ѕвезди што експлодирале пред создавањето на Сонцето, покажува дека Земјата не е единственото место богато со хемиски предуслови за живот. Напротив, тие градбени блокови биле распространети низ целиот млад Сончев систем и можеби биле испорачани преку бројни астероиди слични на Бену.
Скопско астрономско друштво
