Растојанијата во универзумот: човечката мерка на бескрајот
Од најраните времиња, човекот се обидувал да го разбере универзумот не преку мерење на растојанија или големини, туку преку објаснување на она што директно го набљудувал. Камењата паѓаат надолу, пламенот се издига нагоре, небото изгледа непроменливо, а ѕвездите се движат на уреден начин. Од овие секојдневни физички искуства, со помош…
Слатки молекули, прастаро „гумасто“ јадро и ѕвездена прашина од супернови откриени во примероците од Бену
Новите анализи на примероците од астероидот Бену, донесени на Земјата со мисијата OSIRIS REx, продолжуваат да ги откриваат најдлабоките тајни за раниот Сончев систем. Три нови научни истражувања објавени во списанијата Nature Geoscience и Nature Astronomy покажуваат дека овој мал астероид содржи изненадувачки разновидни и сложени материјали: био есенцијални шеќери,…
Темната материја можеби конечно е откриена во сјајот на нашата галаксија
Експертска анализа на петнаесетгодишни податоци од вселенскиот телескоп Ферми откри неочекуван и многу значаен гама сјај во хало регионот околу Млечниот Пат. Хало зоната е огромна, ретка и сферична обвивка од гас и радијација што ја опкружува нашата галаксија. Иако е позната по својата слабa светлина, новите резултати покажуваат изразен…
Можен биосигнал откриен од роверот Персевиранс на Марс
Персеверанс, ровер на НАСА на Марс, собра примерок наречен „Сафир Кањон“ од карпа именувана „Чејава Фолс“ во древното корито на река Неретва во кракот на кратерот Језеро. Новата студија, објавена во научниот журнал Nature, покажува дека примерокот носи потенцијален биосигнал, состав или структура што може да има биолошко потекло, но…
Откриена нова месечина околу Уран со телескопот „Џејмс Веб“
Астрономите користејќи го вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ (JWST) открија досега непозната месечина околу Уран. Со тоа бројот на познати природни сателити на оваа планета порасна на 29. Откритието било направено на 2 февруари 2025 година, за време на серија набљудувања со инструментот NIRCam (Near-Infrared Camera – блискоинфрацрвена камера). Како е…
Хабл ја одреди големината на меѓуѕвездениот комета 3I/ATLAS
Тим астрономи направи најостра досега фотографија од неочекуваниот меѓуѕвезден комета 3I/ATLAS, користејќи ја прецизната оптика на вселенскиот телескоп на НАСА и ЕКА – „Хабл“. Овие набљудувања им овозможуваат на научниците попрецизно да ја проценат големината на цврстото, ледено јадро на кометата. Според новите податоци, горната граница на дијаметарот е околу…
Откриен придружник на Бетелгез: Мала ѕвезда во сенката на џинот
Во значајно и долгоочекувано откритие, астрономите конечно го забележале долго сомневаното придружно тело во орбита околу црвениот суперџин Бетелгез – една од најсјајните и најфасцинантни ѕвезди на ноќното небо. Новопронајдената ѕвезда, за која се предлага името Сиварха (арапски за „нејзината алка“), е мало и слабо светлечко тело кое орбитира изненадувачки…
Откриени досега најдолгите јаглеродни синџири во античко езерско дно на Марс
Синџири од по десетина јаглеродни атоми се откриени во регија за која се смета дека некогаш била дно на древно езеро на Марс. Ова е ново парче од мозаикот во потрагата по можни траги од живот на црвената планета. Откритието го направи инструмент за земање примероци на роверот Curiosity на…
Нов меѓуѕвезден посетител во нашиот Сончев Систем: A11pl3Z
Астрономите ширум светот се возбудени поради новата можна сензација: трет меѓуѕвезден објект, кој навлегува во нашиот Сончев Систем. Објектот, засега означен како A11pl3Z, е откриен на 1 јули 2025 година и има траекторија што укажува дека доаѓа однадвор од нашиот систем. Само трет ваков објект во историјата До денес, човештвото…
Вера Рубин опсерваторијата ги објави долгоочекуваните први фотографии
По години напорна работа и стресни поправки во последен момент, конечно ги добиваме првите слики од новоизградената Вера С. Рубин опсерваторија. На врвот на планината Серо Пачон во Чиле, каде е сместена новата опсерваторија, изморени, но фокусирани научници се собираат во контролната соба. Сè уште го следат телескопот додека се…